Nuestros cursos:

Nuestros cursos:

I

En estas regiones, casi todas las personas –de alcurnia o de baja estofa, de la ciudad o del campo, ancianos o jóvenes– consideran que el granizo y el trueno pueden ser provocados a voluntad por los seres humanos. Pues apenas escuchan tronar y ven relámpagos, exclaman: “Tormenta provocada”.[1] [147B] Y cuando uno les pregunta qué es una tormenta “provocada”, algunas con vergüenza, como conscientemente arrepentidas, otras más envalentonadas, como suelen hacer los ignorantes, afirman al unísono que es una tormenta desatada por las incantaciones de ciertas personas llamadas “tempestarios”. Se dice entonces, que la tormenta fue “provocada”.

Si, como cree la gente, esto es verdad, tiene que poder ser demostrado por la autoridad de las divinas Escrituras. Pero si es falso, como obviamente creemos, debe destacarse sobre todo cuán mendaz es el reo que atribuye al ser humano una obra divina. Pues al declarar que el ser humano puede hacer lo que solamente Dios puede hacer –es decir, que Dios no hace lo que hace– queda así confinado entre dos mentiras enormes y mortíferas. Y si hay que atenerse a lo escrito sobre las mentiras menores [147C] –la palabra oscura no caerá en el vacío, la boca que miente mata el alma;[2] y también: pierdes a todos los que mienten;[3] y: el testigo mendaz perecerá;[4] o: el falso testigo no quedará impune;[5] o bien lo que se lee en el Apocalipsis del apóstol Juan: Bienaventurados quienes limpian sus ropas, para tener derecho al árbol de la vida, y para entrar por las puertas en la ciudad. Y quedarán fuera los perros y los hechiceros y los impúdicos y los homicidas y los adoradores de ídolos y todo aquel que ama la mentira y la dice[6], cuánto más habrá que hacerlo en el caso de esta mentira tan grave, tal como se muestra esta de la cual nos proponemos hablar a continuación. Pues se entiende que no es menor que las de algunos herejes.

El bienaventurado apóstol Pablo dice: Somos considerados falsos testigos de Dios, [147D] porque testificamos en contra Suyo que Él había resucitado a Cristo, al cual no resucitó si los muertos no resucitan. Pues, si los muertos no resucitan, tampoco Cristo.[7] En consecuencia, todos los que predican que el Señor Cristo fue resucitado por el Padre serían considerados falsos testigos de Dios si los muertos no resucitasen. Y, del mismo modo, respecto de los testigos de Dios, aquel que niega a Dios la admirable y muy terrible obra que le es propia para atribuírsela al ser humano es, sin duda, un mentiroso. [148B]

I

In his regionibus pene omnes homines, nobiles et ignobiles, urbani et rustici, senes et iuvenes, putant grandines et tonitrua hominum libitu posse fieri. Dicunt enim, mox ut audierint tonitrua et viderint fulgura: “Aura levatitia est”. [147B] Interrogati vero, quid sit aura levatitia, alii cum verecundia, parum remordente conscientia, alii autem confidenter, ut imperitorum moris esse solet, confirmant, incantationibus hominum, qui dicuntur tempestarii, esse levatam, et ideo dici levatitiam auram.

Quod utrum verum sit, ut vulgo creditur, ex auctoritate divinarum Scripturarum probetur necesse est. Sin autem falsum est, ut absque ambiguo credimus, summopere exaggerandum est, quanti mendacii reus sit, qui opus divinum homini tribuit. Nam per hoc inter duo mortifera maximaque mendacia constringitur, dum testificatur hominem facere posse, quod solius Dei est posse, et Deum non facere quae facit. Si vero in mendaciis minorum rerum veraciter est tenendum quod scriptum est: [147C] Sermo obscurus in vacuum non ibit; os autem quod mentitur, occidit animam, et iterum: Perdes omnes, qui loquuntur mendacium, et: Testis mendax peribit, vel: Testis falsus non erit impunitus, vel etiam illud, quod in Apocalypsi Iohannis apostoli legitur: Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas eorum in ligno vitae et portis intrent in civitatem. Foris autem canes et venefici et impudici et homicidae et idolis servientes et omnis qui amat et facit mendacium, quanto magis in tam gravi mendacio, ut istud ostendi potest, de quo nunc loquendum suscepimus, quod non minus aliquorum haereticorum mendaciis invenitur.

Beatus Paulus Apostolus dicit: Invenimur autem et falsi testes Dei [147D] quoniam testimonium diximus adversum Deum, quod suscitaverit Christum, quem non suscitavit si mortui non resurgunt. Nam si mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit. Sicut ergo omnes, qui Christum Dominum resuscitatum a Patre praedicant, falsi testes Dei invenirentur, si mortui non resurgerent, sic etiam iste, qui admirabile et valde terribile opus Dei Deo aufert, ut homini tribuat, falsus est sine dubio testis Dei. [148B]


  1. Jiménez Sánchez (ad locum) traduce: “Hay viento levantisco”. Entendemos, sin embargo, que hay un uso copulativo del verbo sum. Según Henri Platelle (2004, p. 106), la frase significa algo así como l’air est possédé par le mouvement. Ahora bien, según el léxico de Blaise, levatitius significa “que puede ser suscitado por un sortilegio”. En cuanto a la traducción de aura por “tormenta”, hay que advertir, con Jolivet, que Agobardo distingue entre aura y levis flatus venti. Cf. Jolivet, 2006, p. 16. Es Jolivet (cf. ibidem) quien ha señalado también que el extraño adjetivo levatitius debe haber sido inventado por el mismo Agobardo para traducir alguna expresión vernácula de la región de Lyon. Cf. también, Ferrari, 2003, pp. 167-168, y n. 24.
  2. Sabiduría I, 11.
  3. Salmos V, 7.
  4. Proverbios XXI, 28.
  5. Proverbios XIX, 5 y 9.
  6. Apocalipsis XXII, 14-15.
  7. I Corintios XV, 15.


Deja un comentario